Sleepless tussen Seattle en Zuidas?

Het Grand Café van Amsterdam Bright City zit vol als rond vier uur de bijeenkomst begint. Zo’n veertig genodigden zijn op het evenement afgekomen om kennis uit te wisselen en nieuwe inspiratie op te doen wat betreft transactie- management. Voorafgaand aan de discussie vond op dezelfde locatie de startbijeenkomst van RITM (Research Institute for Transaction Management) plaats. Dit Instituut, dat verbonden is aan de Vrije Universiteit Amsterdam, houdt zich bezig met wetenschappelijk onderzoek op het gebied van transactiemanagement en koppelt dit bovendien aan de praktijk van het bedrijfsleven. Directe aanleiding voor beide bijeenkomsten is het verschijnen van het boek van Frank den Butter over Transactiemanagement. Den Butter, hoogleraar economie aan de VU, is directeur van RITM en een van de drie sprekers van de bijeenkomst.
Hans Smit, directeur van de Stichting Maatschappelijk Ondernemen (SMO), trapt deze middag af. SMO is door het bedrijfsleven opgericht om voor het bedrijfsleven relevante maatschappelijke thema’s op te pakken en daarmee een beleidsdiscussie op gang te brengen. Transactiemanagement is zo’n thema. Smit stelt dan ook tot zijn genoegen vast dat het boek van Den Butter, uitgebracht in de zogenaamde SMO-reeks, al na enkele maanden toe was aan zijn tweede druk.  

Innoveren en communiceren
“Wij noemen onszelf graag een technology innovator. Wij zijn een maakbedrijf met een oer-Hollandse traditie, maar tegelijkertijd altijd bezig met innovatie.” Joop Hylkema is directeur van IHC Merwede, wereldwijd marktleider op het gebied van baggerschepen. Handel en industrie zijn volgens hem heel lang beschouwd als tegenpolen. Maar IHC wordt steeds meer een innovator en integrator, die de productie regisseert. “Zijn we een werf, of hebben we een werf?” is de vraag die IHC zich steeds meer stelt. In dat kader – vermoedt Hylkema – besteed IHC waarschijnlijk veel meer aan “transactie-innovatie” dan de 3% van de omzet die men nu in “pure” R&D stopt.
Jan Peter van den Toren is secretaris van het Innovatieplatform. Dit platform werd in 2003 opgericht met als doel Nederland in de top 5 van concurrerende economieën van de wereld te krijgen. “Om in voetbaltermen te spreken: Nederland moet van het rechterrijtje naar het linkerrijtje zien te komen. Daarom moeten we investeren in kennis. Innovatie ontstaat als mensen van verschillende vakgebieden met elkaar in contact raken en zo samen op nieuwe ideeën komen.” Hij noemt Amsterdam Bright City als voorbeeld van een plek waar kennis, contacten en ideeën kunnen worden uitgewisseld. Waardevol verbinden, is het motto.

Ook Frank den Butter heeft het als laatste spreker over het contact tussen verschillende vakgebieden.

 “Serendipiteit, een verschijnsel waarbij een toevallige ontmoeting tot een goed idee leidt. Dat is wat we moeten bewerkstelligen om tot innovatie te komen. Create, connect en communicate zijn de drie sleutelwoorden voor goed transactiemanagement. Neem Picasso en van Gogh. Picasso is tijdens zijn leven rijk geworden door goed te netwerken en gebruik te maken van zijn contacten. Van Gogh communiceerde alleen met zijn broer en werd pas na zijn dood een beroemd schilder. Op deze manier zie je dat communicatie leidt tot succes.”
De bijeenkomst wordt afgesloten met een paneldiscussie. De vraag wat een ondernemer is werd al eerder door de sprekers genoemd. Een ondernemer is niet zozeer een “manager”, maar veeleer een handelaar, een regisseur van (vaak complexe) ketens van productie, distributie en dienstverlening.

 

WaVe-NL

Om de discussie over transactiemanagement ook na deze middag te kunnen voortzetten, zullen  Handelsland.nl en SMO samen met partijen als ABN-Amro, VIMS en Holland Financial Centre een reeks vervolgbijeenkomsten organiseren. Deze bijeenkomsten moeten onder de naam Wave-NL (Waardevol Verbinden) ervoor zorgen dat het  Nederlandse bedrijfsleven voorop kan blijven lopen als het gaat om transactiemanagement.

Transactieinnovatie

Terugkijkend op de bijeenkomst lijkt het sleutelwoord van deze middag het begrip serendipiteit. Het woord roept op een donkere dag in december al snel de gedachte op aan kerstfilms zoals Sleepless in Seattle. Twee mensen die door een aantal toevallige gebeurtenissen plotseling de ware voor elkaar blijken te zijn. Of goed transactiemanagement ook tot romantische ontmoetingen leidt, zal nog moeten blijken. In elk geval wordt deze middag duidelijk dat een juiste combinatie van interessante mensen die elkaar toevallig treffen vaak de beste ideeën voortbrengt, wat uiteindelijk leidt tot innovatie. 
Nederland kan zijn welvaart en welzijn alleen waarborgen als het als kennisland continu streeft naar innovatie. Maar innovatie is meer dan ontwikkeling van nieuwe producten. Nederland heeft  een door de eeuwen heen opgebouwde voorsprong op het gebied van handel, in de breedste zin van het woord. Juist voor Nederland ligt de uitdaging dan ook vooral bij innovatie van transacties en van transactiemanagement: voor ons land de sleutelcompetentie in de globalisering.